Coğrafi
İşaretler
Coğrafi İşaret Nedir
?
Coğrafi İşaret bir malın coğrafi kökeni
gösteren veya kullanılan bir unsur, madde,motif,malzeme ya da usul
nedeniyle bir alana, yöreye yahut ülkeye yollamada bulunarak o mala
istek ve güven duyulmasını sağlayan ad veya işarettir. Bir yörenin
herhangi bir ürünü, meyvesi, taşı, madeni diğer yörelerde üretilenlerden
farklı olabilir veya bir yörede üretilen bir halı, kilim, kumaş,
çini vb. bir ürün herhangi bir nedenle ün kazanmış olabilir. Bu
ürünlerin üzerinde o yörenin adının kullanılması,tüketiciler tarafından
o ürünün belli bir kaliteye sahip olduğu şeklinde de algılanabilir.
Tüketiciler söz konusu yöre adıyla satılan ürünleri o yörenin adına
belli bir güven duyarak aynı nitelikteki diğer ürünlere tercih edebilirler.
|
Menşe Adı ile Mahreç İşareti
Nedir ?
Menşe adı ; çoğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, alan,bölge,çok
özel durumlarda ülkeden kaynaklanan, belirgin bir niteliği, ünü veya diğer
özellikleriyle bu yöre,alan veya bölge ile özdeşleşmiş yöre,alan,bölgeye
özgü doğa ve insan faktöründen kaynaklanan, üretimi,işlenmesi ve diğer
işlemlerinin tümüyle bu yöre,alan veya bölge sınırları içinde üretilen
bir ürünü tanımlamaktadır.
Örnek; Malatya Kayısısı, Anzer Balı vb. Bu ürünler çağrıştırdığı özelliği
ile ait oldukları çoğrafi bölgenin dışında üretilemezler zira ürün, niteliklerini
ancak ait olduğu yöre içinde üretildiği takdirde kazanabilir.
Mahreç İşareti ; Mahreç işaretine konu ürünün özelliklerinden
en az birinin o yöreye ait olmakla birlikte, yöre dışında da üretilebilmesi
söz konusudur.
Örnek Damal Bebekleri, Isparta Halısı
Neden Çoğrafi İşaret Tesciline İhtiyaç Duyulur?
1- Çoğrafi işarete konu ürünün
kalitesinin korunması ve bilinen özelliğinde üretimin sağlanması
2- Çoğrafi işaret
konusu yörede üretim yapanların tescilin sağladığı korumadan öncelikli
olarak yararlanmaları amacıyla.Tüketiciler söz konusu yöre adıyla satılan
ürünleri, o yöre adına duydukları güven nedeniyle diğer yerlerde üretilenlere
tercih edebilirler. Bu nedenle bir ürün için belirli bir kalite sembolü
haline gelmiş yer adlarının çoğrafi işaret olarak
koruma altına alınmasında , o yöre halkının menfaatlerinin korunması açısından
çok büyük fayda vardır.
Kimler Çoğrafi İşaret Başvurusu Yapabilir ?
*Çoğrafi işarete konu ürünün üreticisi olan
gerçek veya tüzel kişiler,
* Tüketici dernekleri,
* Konu ve çoğrafi yöre ile ilgili kamu kuruluşları.
Coğrafi İşaretlerin Ticari Markalarla İlişkisi?
Marka Tescili ile marka sahibine bireysel bir
mülkiyet hakkı verir.
Coğrafi İşaret tescili ise, bireysel mülkiyet
hakkı vermeyip ürünün üreticileri için ortak bir kullanım hakkı sağlar.
Denetimi yapacak komisyon,tescil ettirilen coğrafi işaretin
sicil kayıtlarında belirtilmektedir. Bu komisyon söz konusu ürünün üretimi,
işlenmesi veya diğer işlemleri ile uğraşan kişilerden oluşan ve yasal
kuruluş biçimine bakılmaksızın herhangi bir dernek, birlik veya benzeri
örgüt, coğrafi işarete konu olan ürünün üretimi,pazarlanması,tescilli
menşe adı veya mahreç adı veya mahreç işaretinin kullanım biçimim,markalama
şekillerini ayrıntılı olarak denetlemek üzere yeterli personel, ekipman
ve diğer imkanlara sahip olacak ve söz konusu ürünün üretim durumlarını
sürekli kontrol edecektir. Denetim işlemi için konu ile ilgili uzman ve
tarafsız kurum veya kuruluşlarla işbirliği yapılabilir. |
